Ticarî ya da ticarî sebeplerle olmayan kısa vadeli avans alımları için kullanılır.
hesaplarını içinde barındırır.
İşletmenin ticarî sebeplerle aldığı kısa vadeli avanslar bu hesapta izlenir.
Örnek (1/2): İşletme, yurtdışına satacağı 400,000€ değerindeki ticarî mallar için 07/08/2016 tarihinde 100,000€ tutarında kısa vadeli avansı banka yoluyla almıştır. Muhasebe kaydını yapınız. (07/08/2016 tarihinde 1€ = 3.20 TL)
İşletmenin aldığı avans 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI hesabının alacağında kayıt altına alınır.
Örnek (2/2): 20/08/2016 tarihinde söz konusu malların tamamı banka aracılığı ile satılmıştır. Muhasebe kaydını yapınız. (Satış tarihinde 1€ = 3.00 TL ve KDV %10'dur.)
İlk olarak alınan sipariş avansı borçlandırılarak kapatılır. Avans sonrası kalan 300,000€ x 3.00 TL = 900,000 TL ve satışın 120,000 TL KDV'si 1,020,000 TL olarak banka aracılığı ile tahsil edilir. 400,000€ x 3.00 TL = 1,200,000 TL 601 YURTDIŞI SATIŞLAR hesabının alacağına kaydedilir. KDV müşteriye yüklendiği için 391 HESAPLANAN KDV alacaklandırılır. Aradaki fark, avansın kur değişiminden kaynaklanan kambiyo kârıdır ve 646 KAMBİYO KÂRLARI hesabının alacağında gösterilir.
(3.20 - 3.00) x 100,000€ = 20,000 TL kambiyo kârını göstermektedir.
İşletmenin esas faaliyet konusu dışında (ticarî olmayan sebeplerle) aldığı kısa vadeli avansların takibi için kullanılır.
Örnek (1/2): İşletme, hizmetten çıkardığı 800,000 TL'lik üretim makinesini 700,000 TL birikmiş amortismanı ile birlikte kayıt altına almıştır. Söz konusu makine 400,000 TL'ye satılacaktır ve satış öncesi nakit olarak 100,000 TL avans alınmıştır. Avansın muhasebe kaydını yapınız.
İşletme üretim makineleri satan bir işletme olmadığı için esas faaliyet konusu dışında avans almıştır. Bu sebeple 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR hesabı alacaklandırılır.
Örnek (2/2): Bir ay sonra söz konusu makine satılmış ve kalan tutar banka aracılığı ile tahsil edilmiştir. Muhasebe kaydını yapınız.
Daha önce alınmış olan avans 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR hesabı borçlandırılarak kapatılır. Kalan tutar banka aracılığı ile tahsil edildiği için 102 BANKALAR hesabı borçlandırılır. Hizmetten çıkarılmasına karar verilmiş olan makinenin birikmiş amortismanı 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-) hesabı borçlandırılarak kapatılır. Hizmetten çıkarılan makine 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR ve MADDÎ DURAN VARLIKLAR hesabı alacaklandırılarak elden çıkarılır. Kalan tutar işletmenin esas faaliyet konusu dışında elde ettiği kârdır. Bu sebeple 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR ve KÂRLAR hesabının alacağında gösterilir.
Uygulama: İşletme, yurtdışına satacağı 600,000$ değerindeki ticarî mal için 09/10/2016 tarihinde 200,000$ kısa vadeli avansı banka yoluyla almıştır. Söz konusu mallar 11/11/2016 tarihinde banka aracılığı ile satılmıştır. 09/10 ve 11/11 tarihlerindeki kayıtları yapınız. (09/10/2016 tarihinde 1$ = 2.50 TL ve 11/11/2016 tarihinde 1$ = 2.80 TL'dir. KDV %10)
200,000$ x 2.50 = 500,000 TL tutarındaki avans 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI hesabında izlenir.
İlk olarak 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI borçlandırılarak kapatılır. 600,000$ x 2.80 = 1,680,000 TL değerinde satış yapıldığı için 601 YURTDIŞI SATIŞLAR hesabı alacaklandırılır. Satışın %10 KDV'si müşteriye yüklendiği için 391 HESAPLANAN KDV alacaklandırılır. 400,000$ + 60,000$ KDV tutarı = 1,288,000 TL banka aracılığı ile tahsil edildiği için 102 BANKALAR hesabı borçlandırılır. Aradaki fark avansın kur değişiminden kaynaklanan kambiyo zararıdır. Zarar 656 KAMBİYO ZARARLARI hesabının borcunda izlenir.
Kambiyo zararı = (2.50 - 2.80) x 200,000$ = - 60,000 TL
Pekiştirme: 34 ALINAN AVANSLAR hesap grubuna ait hesapları, hesap kodları ile beraber sırasıyla yazınız.
34 ALINAN AVANSLAR